Zwakke botten: wat kun je eraan doen?

Zwakke botten – dat klinkt onschuldig. Maar die zwakke botten, oftewel osteoporose, kunnen je leven op zijn kop zetten. Loop jij misschien ook risico?

Je kunt osteoporose hebben terwijl je daar lange tijd helemaal niets van merkt. Totdat je op een kwade dag ‘zomaar’ een bot breekt – als je valt, struikelt, of zelfs helemaal vanuit het niets. 

Als je geen maatregelen neemt, kunnen je botten steeds zwakker worden en kun je vaker een botbreuk oplopen. Je pols, been, schouder of arm breken – dat is al erg genoeg. Niemand vindt het fijn om in het gips te zitten. Maar toch is een gebroken arm of been meestal niet zo ingrijpend als een breuk van je heup of van een wervel in je rug.

Je leven op zijn kop

Zo’n ernstige breuk kan namelijk leiden tot veel pijn die soms zelfs nooit helemaal overgaat. En het is goed mogelijk je je leven na een wervel- of heupbreuk grondig moet aanpassen. Misschien zijn er dingen die je dan niet meer kunt doen, of niet meer op dezelfde manier als vroeger: werken, sporten,  je favoriete manier van vakantie vieren, met je (klein)kinderen spelen. Door wervelbreuken kun je bovendien kleiner en krommer worden. Soms verandert je figuur zoveel dat je een nieuwe garderobe moet aanschaffen. 

Wat is osteoporose precies?

Naar schatting 1 miljoen mensen in ons land hebben te maken met osteoporose. Osteoporose is een chronische aandoening waardoor de botten in je lichaam steeds zwakker worden. En daarmee stijgt ook het risico op een botbreuk. Osteoporose komt voor bij jonge en bij oudere mensen, en bij vrouwen en mannen. 

Vooral vrouwen lopen risico

Toch lopen vooral vrouwen na de overgang het grootste risico. De overgang versnelt namelijk het proces van verzwakking van de botten. Leeftijd speelt ook een rol. Naarmate je ouder wordt, worden je botten sowieso steeds minder sterk – vooral als je boven de 50 bent. 

Maar dat betekent niet dat iedereen boven de 50 osteoporose krijgt. Er spelen ook andere factoren mee. Bijvoorbeeld: komt osteoporose in je familie voor? Krijg je wel voldoende calcium en vitamine D binnen? Kom je er niet toe om regelmatig te bewegen? Dat zijn allemaal risicofactoren.

Test je risico op zwakke botten

Dit kun je doen via de Osteoporose-risicocheck van de Osteoporose Vereniging (ook Zwakkenbottentest genoemd).

Wat kun je zelf doen?

Laat je botten onderzoeken

Als je een botbreuk oploopt en je bent boven de 50, sta er dan op dat je huisarts of specialist je doorverwijst voor een DEXA-scan met VFA. Dit is een meting met een röntgenapparaat waarbij je botdichtheid (via de DEXA) en de toestand van je wervels (VFA) kan worden vastgesteld. Als je jonger bent dan 50 en vermoedt dat je osteoporose hebt, overleg dan met je arts. 

Medicijnen

Als uit de DEXA-scan blijkt dat je inderdaad osteoporose hebt, zal je arts, afhankelijk van de ernst, medicijnen voorschrijven. Ben je bang voor bijwerkingen? Overleg dan met je arts: er zijn veel verschillende soorten osteoporosemedicijnen.

Goed eten

Daarnaast is het echt heel belangrijk dat je de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt. Vooral calcium en vitamine D. Als je maaltijden niet voldoende calcium bevatten, neem dan een supplement. En neem sowieso een supplement met vitamine D, want het is moeilijk om hiervan voldoende binnen te krijgen via zonlicht en/of je voeding.

Voldoende bewegen

Door te bewegen zorg je ervoor dat je botten zo sterk mogelijk zijn. Dat doe je vooral door je botten bij het bewegen te belasten met je eigen gewicht. Een paar voorbeelden: met flinke pas wandelen, trap lopen of krachtraining. Twijfel je? Raadpleeg dan een fysiotherapeut of oefentherapeut.

Botten bepalen je leven

Dankzij sterke botten kun je gaan en staan waar je wilt, sporten, dansen, werken en uitgaan. Dus ook als je (nog) geen osteoporose hebt, zorg er dan voor dat je voldoende goede voedingsstoffen binnenkrijgt en dat je flink beweegt. Zo houd je je botten zo sterk mogelijk!

Meer informatie vind je bij de Osteoporose Vereniging: www.osteoporosevereniging.nl