Je hebt hem vast weleens voorbij zien komen: een soort ronde, glanzende schotel waar iemand met zijn vingertoppen zachtjes op tikt, en dan klinkt er ineens iets wat het midden houdt tussen een steeldrum en een klankschaal. Handpan spelen lijkt iets voor mensen die al jaren muziek maken, maar het tegendeel is waar. Je hebt geen noten- of muziekervaring nodig om al na een paar minuten een mooie melodie te spelen. In dit artikel vertel ik hoe dat kan, hoe je begint en waar je op let als je een eigen instrument wilt.
Wat is een handpan eigenlijk?
Een handpan is een metalen klankinstrument dat je met je handen bespeelt. Het bestaat uit twee aan elkaar gelijmde halve schalen van staal, met bovenop een aantal gestemde toonvelden. Als je er een raakt, trilt de hele schaal mee. Daardoor hoor je bij één tik een warme, lange klank met allerlei overtonen.
Het instrument komt uit Zwitserland, waar de Hang in 2000 werd geïntroduceerd. Sindsdien is de handpan verspreid over de hele wereld en door verschillende bouwers doorontwikkeld. Je ziet hem steeds vaker op social media, in yogastudio’s en bij mensen die gewoon even willen ontspannen.
Handpan spelen zonder muziekervaring: kan dat echt?
Ja, dat kan echt. Dat komt vooral door de manier waarop een handpan gestemd is. Alle tonen horen bij dezelfde toonladder en passen daardoor prima bij elkaar. Je kunt dus eigenlijk geen valse noot spelen, hoe je ook speelt. Voor beginners zijn er modellen met negen of tien tonen. Met zo’n beperkt aantal tonen voel je je sneller thuis.
Is handpan spelen moeilijk?
Het eerste geluid maak je meteen, en dat voelt goed. De kunst zit hem later in ritme en techniek: een handpan is eigenlijk een slaginstrument, dus een vast ritme maakt je spel een stuk mooier. Dat leer je stap voor stap, en je hoeft er geen noten voor te kunnen lezen. Veel beginners beginnen met losse tonen en simpele patronen en bouwen dat langzaam uit.
Zo begin je met handpan spelen
Zet de handpan op je schoot, met je benen een beetje open zodat de schaal stevig rust. Daarna draait het om een paar basisdingen.
Het eerste tikje
Raak een toonveld aan met de top van je vinger en laat je vinger direct weer wegveren, alsof het oppervlak heet is. Blijft je vinger liggen, dan dempt hij de klank en kan de schaal niet goed resoneren. Volg met je hand de bolling van de handpan in plaats van recht naar beneden te slaan, dan klinkt het vol en zacht.
Speel rustig alle tonen door
Ga eerst alle tonen een keer langs en luister naar wat elke klank met je doet. Wissel daarna tussen je linker- en rechterhand en probeer korte patronen van twee of drie tonen. Een eenvoudig ritme, zoals vier tellen, helpt om een melodie te laten ontstaan.
Herhaal korte stukjes
Een kwartiertje per keer is genoeg. Door dezelfde patronen vaak te herhalen komt je spel vanzelf soepeler. Zo bouw je geleidelijk meer vertrouwen op.
Handpan leren spelen: workshop, les of online?
Er zijn meerdere manieren om handpan te leren spelen, dus je kiest wat bij je past. Online vind je beginnerscursussen en tutorials, waarbij je in je eigen tempo kunt oefenen. Wil je liever iemand die meekijkt naar je houding en techniek, dan is een workshop of les handig. Bij Dununba in Zwijndrecht kun je bijvoorbeeld terecht voor handpanlessen en handpanworkshops, ook op locatie. Zo’n eerste les is ook een fijne manier om te voelen of het instrument bij je past voordat je er geld aan uitgeeft.
Welke handpan voor beginners?
De keuze voor een eerste instrument is minder ingewikkeld dan het lijkt. Let vooral op de stemming en het aantal tonen.
- D Kurd met 9 of 10 tonen: een populaire beginnersstemming met een warme, serene klank die ook veel gebruikt wordt voor online tutorials.
- A Minor: wordt vaak genoemd als geschikte eerste of tweede handpan.
- Pygmy-stemmingen: met name geschikt als je vooral meditatief en intuïtief wilt spelen.
Wat kost een handpan?
Een goede handpan is een investering. Op de website van Dununba beginnen instrumenten voor beginners rond de 1.200 euro, en loopt het op tot ruim 2.800 euro voor een model met meer tonen of een lagere stemming. Een starterspakket met handpanolie, een doekje en een gratis online cursus kost daar op dit moment 1.799 euro. Prijzen kunnen veranderen, dus check de actuele prijs altijd even op de site.
Een handpan kopen: waar let je op?
Wil je een handpan kopen, probeer dan als het even kan eerst een paar instrumenten uit, want klank is persoonlijk. Bij een handpan kopen in de showroom van Dununba in Zwijndrecht, vlakbij Rotterdam, kun je handpannen laten voorspelen en zelf bespelen. Een oriëntatiesessie van ongeveer een uur kost 75 euro en dat bedrag vervalt als je daarna een instrument koopt. Ook huren is mogelijk: twee weken kost 150 euro en dat bedrag wordt bij aankoop verrekend. Dat is een mooie manier om te ontdekken of handpan spelen echt iets voor jou is. Kijk daarnaast naar de bouwer, het materiaal en of er accessoires zoals een tas of standaard bij zitten.
Zo wordt handpan spelen jouw moment van rust
Veel mensen ervaren het spelen als ontspannend. Je zit even rustig neer, je telefoon ligt ergens anders en alle aandacht gaat naar de klank. Dat is ook niet gek, want muziek maken kan je mentale gezondheid verbeteren, ook als je er net mee begint.
Je hoeft dus geen muzikant te zijn om te beginnen. Een beetje nieuwsgierigheid en wat geduld is genoeg. Je zult merken dat je binnen korte tijd jouw eerste melodie speelt, en dan is de rest vooral heel fijn doorspelen.
Dit vind je misschien ook leuk
-
Black Friday MediaMarkt: zo scoor je echt een deal (en trap je er niet in)
-
Grappige surprise maken voor volwassenen: zo lacht de hele kamer mee
-
444 betekenis: waarom dit getal je steeds lijkt te volgen
-
De mooiste waterflessen voor vrouwen: stijlvol, praktisch en duurzaam
-
Zoutdeeg maken met de kids: zo wordt jullie knutselmiddag een succes
