Menopauze en CBD: kan het verlichting bieden?

De menopauze komt zelden met een duidelijke aankondiging. Geen begin- en einddatum, geen handleiding. Voor veel vrouwen begint het met vage signalen: slecht slapen, snel geïrriteerd zijn, een lijf dat anders voelt dan voorheen. Pas later valt het kwartje. Dit is het begin van een periode van verandering die zich over jaren kan uitstrekken en op allerlei manieren invloed kan hebben op het dagelijks leven.

Wat de menopauze ingewikkeld maakt, is dat het voor iedereen anders verloopt. De een heeft last van opvliegers, de ander merkt vooral mentale veranderingen zoals concentratieproblemen of stemmingswisselingen. Toch wordt er nog opvallend weinig openlijk over gesproken. Alsof het iets is waar je vooral stil doorheen moet, liefst zonder te veel gedoe.

Maar wat als we proberen deze klachten te begrijpen en te snappen waar ze vandaan komen, is er dan een mogelijkheid om deze klachten te verminderen?

Wat gebeurt er in je lichaam tijdens de menopauze?

Tijdens de overgang daalt de productie van oestrogeen en progesteron, dit komt doordat de eierstokken stoppen met het produceren hiervan. Deze hormonen spelen een rol bij de onder andere temperatuurregulatie, bij hoe je slaapt en wat je stemming is. Wanneer de balans van deze hormonen verandert, kan het lichaam daar heftig op reageren. Veel vrouwen geven aan dat ze vooral last hebben van:

• Plotselinge warmteaanvallen.
• Slecht of licht slapen.
• Innerlijke onrust of prikkelbaarheid.
• Sneller gestrest.

Belangrijk om te weten: dit is een natuurlijke fase en het wordt vanzelf weer minder. Toch zijn veel vrouwen op zoek naar ondersteuning binnen deze fase, is er iets dat kan helpen om je beter in je vel te laten zitten?

De rol van het endocannabinoïde systeem

In het lichaam speelt het endocannabinoïde systeem een belangrijke rol bij het optimaal functioneren. Wanneer er stress, pijn of een verstoring is, wordt dit systeem geactiveerd om de ruststand te herstellen. Maar hoe werkt dit en wat kunnen we doen om dit systeem mogelijk een handje te helpen. We leggen dit uit aan de hand van de 3 componenten van het endocannabinoïde systeem.

Endocannabinoïden

Dit zijn stofjes die je lichaam zelf maakt. Ze werken een beetje zoals appjes die een bericht sturen: “hé, hier is iets uit balans”.

Cannabinoïdereceptoren

Dit zijn de ontvangers van die berichtjes. Ze zitten door je hele lichaam (hersenen, darmen, immuunsysteem) en regelen dingen zoals:

• Eetlust
• Pijn
• Stemming
• Geheugen
• Ontstekingen

Als er zo’n stofje aankomt, weet het lichaam: we moeten iets bijsturen.

Enzymen

Dit zijn de opruimers. Zodra het probleem is opgelost, breken ze de stofjes weer af. Zo blijft alles netjes in evenwicht.

Kort samengevat is het endocannabinoïde systeem een intern balanssysteem, dat met kleine stofjes en ontvangers ervoor zorgt dat je lichaam niet doorschiet: niet te veel pijn, stress of ontsteking.

Kink in de kabel

Tijdens de menopauze gaat het ergens fout in deze keten. Oestrogeen is namelijk de regelaar van dit hele systeem, belangrijk in het aanmaken van eigen endocannabinoiden en belangrijk in het bepalen hoe goed de receptoren werken. Het is de boodschapper die door het lichaam reist om cellen te vertellen dat ze moeten groeien of veranderen. Wanneer het oestrogeen-gehalte daalt, zoals tijdens de menopauze, heeft het lichaam minder “rem” om bepaalde enzymen weer af te breken. Dit lijdt vervolgens tot het niet kunnen verminderen van bijvoorbeeld angst en stress.

Potentiële verlichting door cannabinoïden (CBD)

CBD werkt niet als hormoon, maar staat bekend om de manier waarop het samenwerkt met dit endocannabinoïde systeem. Het toedienen van CBD kan namelijk de werking van dit systeem ondersteunen en de receptoren weer activeren. Dit kan zorgen voor een betere regulering van de lichaamstemperatuur, de prikkelbaarheid of angst te verminderen en te helpen bij het reguleren van de slaapcyclus.
CBD werkt namelijk zo: het ondersteunt het systeem door de afbraak van lichaamseigen stoffen te remmen en het kan stimulerend zijn voor de productie van ontstekingsremmende stoffen. Hierdoor kan het therapeutische eigenschappen zoals ontspanning en ontstekingsremmend met zich meebrengen, zonder een psychoactief effect te hebben.

Bewust kiezen

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat CBD een indirecte maar significante invloed heeft op het endocannabinoïden systeem. Echter, hoeft dit niet te betekenen dat iedere vrouw hier baat bij heeft of hetzelfde ervaart als een ander. CBD wordt vaak goed verdragen, maar kan interacties hebben met andere medicijnen. Het is daarom altijd raadzaam het gebruik ervan eerst te overleggen met een arts. 

Bronnen

• O’Brien, K., & Bosak, C. (2025).
  Primary Dysmenorrhea. In Medicinal Cannabis in Women’s Health. Springer.
  Bespreekt hoe het endocannabinoïde systeem bijdraagt aan pijn- en ontstekingsregulatie bij menstruatiepijn. CBD blijkt daar therapeutisch effect op te hebben.
  Link
• CBG How (2024).
  The Role of Minor Cannabinoids: CBG, CBN, and THCV Explained. Hytiva.
  Bespreekt hoe CBD en verwante stoffen via ECS serotonine en immuunrespons beïnvloeden.
  Artikel
• O’Brien, K., & Bosak, C. (2025).
  Stress, Anxiety, and Depression. In Medicinal Cannabis in Women’s Health. Springer.
  Verbindt het endocannabinoïde systeem met stressregulatie, slaapstoornissen en angst. CBD beïnvloedt deze processen zonder psychoactief effect.
  Link
• Mejia-Gomez, J. et al. (2021).
  The impact of cannabis use on vasomotor symptoms, mood, insomnia and sexuality in perimenopausal and postmenopausal women. Journal of Psychosexual Health.
  Cannabisgebruik (waaronder CBD) geassocieerd met minder ernstige overgangsklachten.
  Link
• Kulpa, J. et al. (2023).
  Oral cannabidiol treatment in two postmenopausal women with osteopenia: a case series. Cannabis and Cannabinoid Research.
  Resultaten tonen verbetering in botgezondheid, geen bijwerkingen.
  PDF