Steeds dezelfde triggers? Zo helpt PRI-therapie je om patronen te doorbreken

Je kent het misschien wel.
Een opmerking van iemand raakt je onverwacht hard. Of je merkt dat je in relaties steeds in dezelfde situaties terechtkomt. Misschien reageer je sneller boos of onzeker dan je eigenlijk zou willen. En achteraf denk je: waarom reageerde ik zo heftig?

Veel mensen lopen tegen dit soort terugkerende patronen aan. Ze ervaren stressklachten, angst, slaapproblemen of chronische vermoeidheid zonder dat er één duidelijke oorzaak lijkt te zijn. In zulke gevallen kan het helpen om niet alleen naar de situatie van nu te kijken, maar ook naar wat er onder de oppervlakte speelt.

Een therapievorm die zich hierop richt is PRI-therapie, oftewel Past Reality Integration.

Waarom reageren we soms sterker dan de situatie vraagt?

Het kan verwarrend zijn wanneer je emoties niet lijken te passen bij wat er gebeurt. Een kleine gebeurtenis kan bijvoorbeeld een sterke stressreactie oproepen, of een gevoel van afwijzing dat eigenlijk niet helemaal logisch is.

Volgens verschillende psychologische theorieën spelen eerdere ervaringen hier vaak een rol. Onze hersenen slaan emoties en herinneringen op en gebruiken die als referentiepunt bij nieuwe situaties. Daardoor kunnen gebeurtenissen uit het heden onbewust oude emoties activeren.

Dit zie je bijvoorbeeld bij mensen met stress- of angstklachten: een situatie voelt gevaarlijk of bedreigend, terwijl dat objectief misschien niet zo is.

Veel therapieën richten zich daarom op het herkennen van deze patronen. Denk bijvoorbeeld aan therapie bij stressklachten, paniekaanvallen of hulp bij emotionele blokkades.

Een benadering die hier specifiek op inzoomt is Past Reality Integration (PRI).

Wat is PRI-therapie (Past Reality Integration)?

PRI-therapie is een methode die rond 2000 werd ontwikkeld door de Nederlandse psychologe Ingeborg Bosch. De basisgedachte is dat veel emotionele reacties in het heden worden beïnvloed door onverwerkte ervaringen uit de vroege jeugd.

Als kind ontwikkelen we namelijk strategieën om met moeilijke situaties om te gaan. In PRI worden deze strategieën afweermechanismen genoemd. Ze helpen een kind om emotioneel te overleven, maar kunnen later in het leven juist problemen veroorzaken.

Volgens het PRI-model kijken we als volwassene soms nog steeds door de “bril” van die oude afweermechanismen. Daardoor interpreteren we situaties anders dan ze werkelijk zijn.

Een PRI behandeling richt zich daarom op drie stappen:

• herkennen wanneer je in een oude reactie schiet
• begrijpen waar die reactie vandaan komt
• de onderliggende emoties alsnog verwerken

Het doel is dat je situaties weer kunt zien zoals ze echt zijn, zonder dat oude emoties automatisch de regie nemen.

Hoe PRI kan helpen bij terugkerende patronen

Veel mensen zoeken hulp omdat ze merken dat bepaalde situaties zich blijven herhalen. Bijvoorbeeld:

• steeds conflicten in relaties
• moeite met grenzen aangeven
• snel overprikkeld raken of piekeren
• perfectionisme of pleasen

PRI-therapie probeert deze terugkerende patronen te doorbreken door eerst bewust te maken wanneer een oude emotionele reactie wordt geactiveerd.

Wanneer je die reactie leert herkennen, ontstaat er ruimte om anders te reageren. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je minder snel in paniek raakt, duidelijker je grenzen aangeeft of minder streng bent voor jezelf.

Volgens therapeuten kan dit leiden tot meer rust, minder stress en een sterker gevoel van regie over je eigen emoties.

Bij welke klachten zoeken mensen vaak PRI-therapie?

Mensen komen meestal niet binnen met de vraag naar een specifieke therapievorm. Ze zoeken hulp omdat ze ergens last van hebben.

Bijvoorbeeld:

• therapie bij burn-out
• therapie bij angstklachten
• therapie bij slaapproblemen
• hulp bij chronische vermoeidheid
• hulp bij emotionele blokkades
• langdurige stressklachten

PRI-therapie kijkt in zulke situaties niet alleen naar de klacht zelf, maar probeert te begrijpen welke onderliggende patronen die klachten in stand houden.

Hoe ziet een traject bij een PRI therapeut eruit?

Een traject begint meestal met een intakegesprek. Hierin wordt gekeken waar iemand tegenaan loopt en wat de verwachtingen zijn van therapie.

In de sessies leer je vervolgens:

• je eigen reacties beter herkennen
• begrijpen welke afweermechanismen actief zijn
• nieuwe manieren om met emoties om te gaan

Het doel is dat je niet afhankelijk wordt van therapie, maar zelf tools leert om patronen te herkennen en te doorbreken.

Ben je benieuwd hoe zo’n traject eruit kan zien of wil je meer lezen over PRI therapie in Breda, dan kun je bijvoorbeeld kijken op de website van Kleine Bewustzijn, waar deze methode wordt toegepast.

Is PRI wetenschappelijk bewezen?

Het is belangrijk om te weten dat PRI-therapie niet algemeen wordt gezien als een bewezen effectieve behandelmethode volgens de huidige wetenschappelijke standaarden. Sommige psychologen wijzen erop dat er nog onvoldoende grootschalig onderzoek is gedaan naar de effectiviteit van de methode.

Tegelijkertijd geven veel cliënten aan dat het werken met bewustwording van patronen en emoties hen helpt om meer inzicht te krijgen in hun gedrag.

Zoals bij veel therapievormen geldt: wat voor de één werkt, werkt niet per se voor iedereen. Het belangrijkste is dat een aanpak bij je past en dat je je veilig voelt bij de therapeut.

Wanneer kan PRI-therapie interessant zijn?

PRI kan interessant zijn wanneer je merkt dat:

• dezelfde patronen steeds terugkomen in je leven
• emoties soms sterker zijn dan je zelf begrijpt
• je last hebt van stress, angst of emotionele blokkades
• je het gevoel hebt dat er “iets onder zit” maar je er nog geen grip op hebt

Door stil te staan bij waar bepaalde reacties vandaan komen, kun je leren om er anders mee om te gaan.

Heb je nog vragen over de methode of wil je weten of het bij jou zou kunnen passen? Op de pagina met
veelgestelde vragen over PRI vind je een aantal praktische antwoorden over de behandeling.

Tot slot

Iedereen heeft patronen. Ze ontstaan vaak vroeg in ons leven en helpen ons op dat moment om met moeilijke situaties om te gaan. Maar wat vroeger werkte, hoeft vandaag niet meer helpend te zijn.

Door die patronen te herkennen en te begrijpen waar ze vandaan komen, ontstaat er ruimte voor verandering. En soms begint dat simpelweg met één vraag: waarom reageer ik eigenlijk zoals ik reageer?