Hoe werkt een slowcooker? Zo zet je ’s ochtends iets klaar en eet je ’s avonds als een koningin

Het is koud, het wordt vroeg donker en na een lange dag heb je echt geen zin meer om te koken. Dan is er niks fijners dan thuiskomen in een huis dat ruikt naar stoofvlees. Precies daarvoor is de slowcooker uitgevonden. Maar hoe werkt een slowcooker nou precies, wat kun je erin maken en mag je hem gewoon de hele dag alleen laten? Alles wat je wilt weten, lees je hier.

Wat is een slowcooker en hoe werkt hij?

Een slowcooker is een elektrische pan die je eten langzaam gaart op een lage, constante temperatuur. In plaats van een uurtje op het vuur, staat je gerecht er urenlang in te pruttelen. Het resultaat: superzacht vlees, diepe smaken en een avondeten dat zichzelf maakt terwijl jij aan het werk bent, sport of met de kinderen op pad bent. Je kent hem misschien ook als crockpot, naar het bekende merk Crock-Pot.

Hoe werkt een slowcooker precies?

Een slowcooker bestaat uit drie onderdelen: een buitenpan met verwarmingselementen, een binnenpan (meestal van keramiek) en een deksel. De elementen verwarmen de binnenpan heel geleidelijk. Doordat het deksel er de hele tijd op blijft, kan er bijna geen vocht ontsnappen. Damp condenseert tegen het deksel en druppelt terug op je eten. Daardoor droogt niets uit en heb je nauwelijks extra vocht of vet nodig. Dat is in een notendop hoe een slowcooker werkt.

Het mooie is dat een slowcooker vrij zuinig is. Hij heeft maar een paar honderd watt nodig, veel minder dan je oven. Ook al staat hij acht uur aan, het stroomverbruik valt dus mee.

De standen: zo werkt een slowcooker op low, high en warm

De meeste slowcookers hebben drie standen:

• Low: de laagste stand. Je gerecht gaart langzaam in zo’n 7 tot 10 uur. Ideaal voor stoofvlees en als je de hele dag weg bent.
• High: hetzelfde gerecht is in ongeveer de helft van de tijd klaar, zo’n 4 tot 6 uur.
• Warm: een warmhoudstand. Niet bedoeld om op te koken, wel handig als je later thuiskomt dan gepland.

Op low en high bereikt je eten uiteindelijk dezelfde eindtemperatuur, alleen het tempo verschilt. Als vuistregel: 1 uur op high staat ongeveer gelijk aan 2 uur op low.

Hoe werkt een slowcooker in de praktijk? Stap voor stap

1. Snijd en bak eventueel aan. Aanbraden hoeft niet, maar geeft vlees wel een lekker korstje en meer smaak. Een scheutje goede extra vierge olijfolie in een koekenpan is genoeg.
2. Leg harde groenten onderin. Wortel, ui en aardappel hebben het langst nodig en liggen het best dicht bij de warmte.
3. Vlees erop, vocht erbij. Denk aan bouillon, passata of een scheut bier. Gebruik minder vocht dan in een gewone pan, want er verdampt bijna niets.
4. Deksel erop en stand kiezen. Vul de pan voor de helft tot twee derde, niet tot de rand.
5. Niet stiekem kijken. Elke keer dat je het deksel optilt, ontsnapt er warmte en duurt het een stuk langer.
6. Laatste half uur: voeg dan pas zachte groenten, verse kruiden, room of kaas toe.

Moet er water in een slowcooker?

Een veelgestelde vraag, en het antwoord is tweeledig. Onder de binnenpan, in de buitenpan, hoort nooit water. In de binnenpan bij je eten heb je wel wat vocht nodig, maar minder dan je denkt. Meestal is een laagje van een paar centimeter genoeg, omdat vlees en groenten zelf ook vocht afgeven. Doe je te veel, dan wordt je stoofpot eerder soep.

Wat kun je allemaal doen met een slowcooker?

Snap je eenmaal hoe een slowcooker werkt, dan ontdek je al snel dat je er veel meer mee kunt dan alleen hachee. Denk aan:

• Stoofvlees, pulled pork en draadjesvlees
• Soepen, zoals erwtensoep, kippensoep of tomatensoep
• Chili con carne en curry’s
• Kip in allerlei sauzen
• Stoofpeertjes en zelfs desserts zoals rijstpudding
• Bouillon trekken van botten of een kippenkarkas

Vooral goedkopere, wat taaiere stukken vlees worden er heerlijk mals van. Fijn voor je portemonnee en voor drukke weken. Ben je zelf ook altijd moe als moeder, dan is ’s ochtends in tien minuten het avondeten klaarzetten echt goud waard.

Kooktijden: hoe lang moet vlees in de slowcooker?

Een handige richtlijn op de stand low (check altijd ook het recept en de handleiding van jouw model):

• Riblappen: 7 tot 9 uur
• Hamlappen: 6 tot 8 uur
• Schouderkarbonade: 6 tot 8 uur
• Rundvlees (stoofvlees): 8 tot 10 uur
• Kippenbouten of kippendijen: 5 tot 7 uur
• Aardappelen in stukken: 6 tot 8 uur

Wat kan er niet in een slowcooker?

Bijna alles kan, maar sommige dingen werken minder goed:

• Bevroren vlees: laat het eerst ontdooien. Bevroren vlees warmt te langzaam op, waardoor het te lang in een temperatuur blijft waarin bacteriën zich kunnen vermenigvuldigen.
• Pasta en rijst: die worden papperig als ze uren meegaan. Voeg ze aan het eind toe of kook ze apart.
• Zuivel: melk, room en kaas kunnen schiften. Roer ze er pas op het laatst door.
• Zachte groenten en vis: courgette, spinazie en vis hebben maar kort nodig.
• Gedroogde kidneybonen: die moet je eerst weken en flink koken, anders zijn ze niet veilig om te eten. Bonen uit blik of pot kunnen er gewoon in.

Is kip in de slowcooker gevaarlijk?

Nee, zolang je het goed doet. Gebruik ontdooide kip, laat de pan op temperatuur komen en zorg dat de kip helemaal gaar is. Twijfel je, gebruik dan een vleesthermometer: de kerntemperatuur van kip moet minimaal 75 graden zijn.

Kun je een slowcooker alleen laten?

Ja, daar is hij juist voor gemaakt. Een slowcooker is ontworpen om urenlang zonder toezicht aan te staan. Zet hem wel op een stabiele, hittebestendige ondergrond, niet tegen de muur of onder een kastje, en niet in de buurt van gordijnen of keukenrollen. Lees ook even de handleiding van jouw model en controleer af en toe of het snoer nog goed is.

Wat zijn de nadelen van een slowcooker?

Eerlijk is eerlijk, er zijn ook minpunten:

• Je moet vooruit plannen. Spontaan om zes uur besluiten om te slowcooken werkt niet.
• Een krokant korstje krijg je er niet in, tenzij je eerst aanbraadt.
• Groenten kunnen zacht en papperig worden als je ze te vroeg toevoegt.
• Hij neemt best wat ruimte in op je aanrecht of in je kast.

Welke slowcooker is het beste?

Dat hangt vooral af van je huishouden. Let bij het kopen op deze punten:

• Inhoud: 3 tot 3,5 liter is fijn voor 2 tot 3 personen, 5 tot 6 liter voor een gezin of als je graag porties invriest.
• Timer en warmhoudstand: de slowcooker schakelt dan vanzelf over op warmhouden als de tijd om is.
• Uitneembare binnenpan: handig om op tafel te zetten en makkelijk schoon te maken, liefst vaatwasserbestendig.
• Glazen deksel: zo kun je kijken zonder het deksel op te tillen.

Wat kost een slowcooker? Eenvoudige modellen heb je al voor een paar tientjes; modellen met timer, aanbraadfunctie of extra programma’s zijn duurder. Bekende merken in Nederland zijn onder meer Crock-Pot, Russell Hobbs, Tefal en Princess. Voor de meeste mensen is een basismodel met een timer en een warmhoudstand meer dan genoeg.

Hoe werkt een slowcooker? Kort samengevat

Een slowcooker gaart je eten langzaam op een lage temperatuur in een afgesloten pan, zodat het mals en smaakvol wordt zonder dat je erbij hoeft te staan. Kies low voor een hele dag, high voor een halve dag, gebruik weinig vocht en til het deksel niet op. Zo heb je deze winter elke avond een warme maaltijd met bijna geen moeite.